|

|
داروهاي نيروزا - دوپينگ - و عوارض آن
پايگاه اطلاع رساني پزشكان ايران
|
تاريخچه - تعريف
واژه دوپینگ از زبان آفریقای جنوبی مشتق شده است.اشاره به یک نوشیدنی الکلی باستانی دارد که به عنوان محرک در مراسم رقص استفاده می گردید.بتدریج این واژه استقاده گسترده تری کرد و در ورزش امروز به معضلی تبدیل شده است.این واژه در دنیای امروز به معنای استفاده ورزشکار از مواد یا روش هایی است که به قصد افزایش کارآیی در ورزش انجام می شود.
دوپینگ به معنای استفاده از مواد متعلق به گروه داروهای ممنوع،محدود شده و یا استفاده از روشهای گوناگون غیرمجازی میباشد.به قول خوان آنتونیو سامارانش رییس کمیته بین المللی المپیک،دوپینگ نوعی تقلب است که از جنبه های مختلف منجر به انحطاط و مرگ میشود:
مرگ فیزیولوژیک چرا که دستکاری غیرقانونی در فرایند طبیعی باعث تغییرات شدید و گاهاً برگشت ناپذیری در بدن میشود.
مرگ جسمی نظیر برخی موارد اسف بار مرگ ورزشکاراني که در سالهای اخیر مشاهده شده است.انحطاط روانیو شخصیتی ناشی از رضایت شخص به تقلب،نادیده انگاشتن توانایی ها و ظرفیت های شخصی و بزرگ کردن ناتوانی ها و معایب.و بالاخره انحطاط اخلاقی به واسطه تعدی فرد از قوانینی که تمام جامعه بشری پایبند آن هستند.
از رخدادهای مهم در تاریخ دوپینگ می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
اولین مورد مرگ ورزشکاران در سال1886 رخ داد که یک دوچرخه سوار به نام لینتون در اثر استفاده بیش از حد داروی تری متیل درگذشت.
در مسابقات المپیک یک دونده ماراتن به نام توماس هیکس در اثر مصرف برندی و استریکلین در شرف مرگ قرار گرفت.
دهه 1950-روس ها از هورمون های مردانه برای افزایش قدرت و نیرو استفاده نمود و آمریکایی ها نیز استروییدها را به این منظور استفاده نمودند.
1960-دوچرخه سوار دانمارکی در المپیک رم به علت مصرف بیش از حد آمفتامین ها فوت کرد.
1964-افزایش قابل توجهی در ظاهر عضلان ورزشکاران در المپیک دیده شد که شک در مصرف داروها را برانگیخت.
1967-کمیته بین المللی المپیک بعد از مرگ تامی سیمپسون به علت مصرف غیر از آمفتامین ها واکنش نشان داد.
1968-این کمیته با تعریفی از دوپینگ لیست داروهای غیرمجاز را ارایه داد و بدین ترتیب انجام آزمایش در بازیهای المپیک شروع شد.
1988-در المپیک سئول،تست بن جانسون از نظر مصرف استروئید های آنابولیزان خلع و از ورزش محروم گردید. همچنین دو وزنه بردار بلغاری که به مقام نخست المپیک دست یافته بودند به علت دوپینگ محروم شدند.
1994-دیه گو مارادونا فوق ستاره فوتبال آرژانتین در مسابقات جام جهانی 1994 آمریکا به علت مصرف داروهای محرک از همراهی با تیمش محروم گردید و بدین ترتیب آرژانتین بدون مارادونا از آن دوره مسابقات حذف گردید.
2000-برای مبارزه هر چه شدیدتر با این پدیده شوم،کمیته مبارزه با دوپینگ تشکیل شده و آماده برخورد جدی با متخلفین در مسابقات المپیک 2000 سیدنی می باشد.
علل مخالفت با دوپينگ
اصولاً چرا علی رغم آنکه دوپینگ با افزایش کارآیی ورزشکاران همراه است با آن مخالفت میشود؟
مبارزه بر علیه دوپینگ بر سه اصل استور است:
احترام به اخلاق پزشکی و ورزشی
محافظت از سلامت ورزشکاران
فراهم آوردن محیطی برابر برای تمامي ورزشکاران
داروهاي دوپينگي
چه طبقاتی از داروها جزو موارد دوپینگ محسوب میشوند؟
این داروها معمولاً در پنج گروه دارویی طبقه بندی می شوند:
الف)داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی:از این رده میتوان آمفتامین،کوکائین،افدرین،پسودو افدرین،فلیل پروپانولامین و ...را نام برد.
ب)داروهای مخدر:از این داروها میتوان از هروئین،مورفین،متادون و ... نام برد.
ج)استروئیدهای آنابولیک:داروهایی نظیر ناندرولون،تستوسترون،اکسی متولون،استانوزولول و ... در این گروه جای میگیرند.
د)داروهای ادرارآور:در این گروه میتوان از فوروسماید،تیازید،اسپیرونالاکتون و ... نام برد.
ه)هورمونهای پپتیدی وگلیکوپروتئینی و آنالوگهای آنها:داروهایی مثل هورمون رشد اریتروپویتین و ... در این دسته جای میگیرند.
با این حال برخی از داروها نیز موجودند که مصرف آنها تا حد خاصی بلامانع است ولی استفاده بیش از حد مجاز آنها دوپینگ تلقی می شود.از این میان می توان از الکل،ماری جوآنا(حشیش)،داروهای بیحس کننده موضعی،کورتیکوستروئیدها و بتابلوکرها نام برد.
قوانین و مجازاتهای دوپینگ
در صورت استفاده از استروئیدهای آنابولیک،داروهای ادرارآور، هورمونهای پپتیدی وگلیکوپروتئینی و آنالوگهای آنها یا دستکاری فیزیکی،شیمیایی یا دارویی ادرار محرومیت های زیر اعمال میگردد:
در اولین ارتکاب جرم:4-2 سال تعلیق
در دومین ارتکاب جرم:تعلیق مادام العمر
در صورت استفاده از مواد و روشهای غیر مجاز بجز مواردی که در بالا ذکر شد:
در اولین ارتکاب جرم به مدت3-6 ماه
در دومین بار به مدت 2سال
در سومین ارتکاب به صورت مادام العمر محروم میشود.
به هنگام استفاده از مواد محدود شده حکم محرومیت بر حسب مورد صادر خواهد شد.در نهایت فدراسیون ملی هر کشور مسوول شرکت سالم و عاری از دوپینگ ورزشکاران در مسابقات است.به همین جهت در صورت احراز دوپینگ توسط ورزشکار مجازاتها و جریمه هایی نیز برای فدراسیون مربوطه در نظر گرفته می شود.
در دوران محرومیت ورزشکار:
صلاحیت انتخاب برای مسابقه در هیچکدام از مسابقات بین المللی به رسمیت شناخته شده و یا هر مسابقه ای که تحت نظارت فدراسیون ملی باشد را ندارد.
محروم از شرکت در سمینار یا همایش است.
صلاحیت انتخاب بازی یا هر موقعیت شغلی نظیر داوری،مربیگری،مسئولیت،ریاست،مشاوره و... را ندارد.
هرگونه ترفیع،مدال،عناوین و مقامهایی که در هنگام یا پس از تاریخ دوپینگ کسب کرده است از وی سلب خواهد شد.
هر ورزشکار،مربی،داور،رئیس،مشاور یا هر شخصی که در رابطه با مواد ممنوعه یا روشهای ممنوعه مجرم شناخته شود،در همان اولین ارتکاب جرم به طور مادام العمر محروم میگردد.
روش انتخاب ورزشكاران براي آزمايش دوپينگ
در مسابقات بین المللی بر چه مبنایی جهت آزمایش دوپینگ انتخاب می شوند؟
روش انتخاب ورزشکاران برای انجام آزمایش،مطابق با قوانین جاری کنترل دوپینگ در هر رویداد ورزشی است.در بازیهای المپیک،بطور معمول مقامهای اول تا چهارم در هر رشته،به علاوه یک یا چند نفر که به صورت اتفاقی انتخاب میگردند،برای تست در نظر گرفته می شوند.دررشته های ورزشی رکوردی نظیر دو ومیدانی،وزنه برداری،شنا،نتیجه منفی آزمون برای ثبت رکورد ورزشکاران الزامی است.بنابراین در هر مکان و در هر زمانی این احتمال وجود دارد که هر ورزشکار برای آزمایش دوپینگ انتخاب شود.هر چند که در آن مسابقه موفقیتی کسب نکرده باشد.
دوپينگ با داروهاي معمولي
آیا دوپینگ تنها از طریق تزریق داروهای پیچیده و یا کمیاب صورت می گیرد؟
خیر،بسیاری از داروها و فراوردههای ساده ای که حتی نیاز به نسخه پزشک ندارد(نظیر داروهای ضدسرفه،ضدسرماخوردگی و...)ممکن است حاوی موادی باشد تست دوپینگ را مثبت نماید.به همین جهت قبل از مصرف هر گونه داروو توسط ورزشکار باید با پزشک مشورت شود.
عوارض
از عواض جانبی استروئیدهای آنابولیک (نظیر تستوسترون،ناندرولون و ...)که گاهی توسط ورزشکاران مورد سوءاستفاده قرار میگیرد چه میدانید؟
این داروها دارای عوارض جانبی بسیاری هستند که برخی از آنها برگشت پذیر و بعضی دیگر غیرقابل برگشت می باشند از جمله میتوان موارد ذیل را نام برد
الف)عوارض قلبی و عروقی:احتباس آب و نمک،افزایش حجم خون،ازدیاد فشار خون،افزایش چربی های خون،بی نظمی ریتم قلب،تغییر ابعاد قلب،انفارکتوس فلبی و سکته مغزی
ب)عوارض کبدی:اختلال کبدی،اختلال در عملکرد کبدی،افزایش آنزیم های کبدی،یرقان و سرطان کبد.
ج)عوارض جانبی خاص مردان:کاهش تعداد اسپرم ها،تحلیل رفتن بیضه ها،عقیمی،بزرگ شدن پستان ها،احساس دفع فوری و مکرر ادرار،کاهش توانایی جنسی.
د) عوارض جانبی خاص زنان:اختلال در قاعدگی،هیرسوتیسم(رشد زیاد مو در نواحی غیر طبیعی مثلاً در صورت خانم ها)،تاسی،کلفت شدن صدا،تحلیل پستانها،سرکوب شیردهی،پوست چرب و آکنه.
ه)عوارض جانبی در پسران نابالغ:بسته شدن زودرس غضروف های رشد و توقف رشد قدی،رشد غیرطبیعی مو،تیرگی پوست
و)عوارض روانی:افسردگی،هیجان بیش از حد،پرخاشگری،بی ثباتی عاطفی،حالت تهاجمی و خشونت،بی خوابی،اضطراب،اختلالات شخصیت و وابستگی روانی به دارو.
دليل استفاده از داروهاي ادرار آور در ورزشكاران
به سه دلیل:نخست آنکه این داروها ممکن است در کاهش سریع وزن و رسیدن به رده وزنی مورد نظر موثر باشند،این امر به ویژه در رشته های ورزشی مانند کشتی،وزنه برداری،بوکس که در رده های وزنی خاصی انجام میگیرند،صدق میکند.
ثانیاً دیورتیکها ممکن است برای رفع احتباس مایع ناشی از مصرف استروئیدهای آنابولیک بکار روند.این امر احتمالاً در ورزشکاران پرورش اندام که می خواهند هر چه بیشتر عضلانی بنظر برسند،سودمند است.
ثالثاً ورزشکاران ممکن است از دیورتیکها استفاده کنند تا میزان دفع ادرار را تغییر دهند و باعث تغییر غلظت داروهای غیرمجاز در ادرار شوند.بدین ترتیب
ورزشکاری که برای آزمون دارویی انتخاب شده سعی میکند تا حجم ادرارش را بالا برده و داروهای دوپینگ یا متابونیتهای آنها را در ادرار رقیق نماید.
البته نشان داده شده است که این تقلب احتمالاً موثر نیست.
دوپينگ خوني
دوپینگ خونی چیست و در چه ورزش هایی استفاده می شود؟
تزریق خون به یک فرد با سطح طبیعی گلبول قروز در جهت افزایش هموگلوبین را دوپینگ خونی می گویند.هدف از این کار افزایش توانایی حمل اکسیژن در خون و بنابراین افزایش قدرت استقامتی آن شخص میشود.انتقال خون میتواند از یک دهنده با گروه خونی مشابه و سازگار (انتقال همسان)انجام شود و یا تزریق مجدد خون فرد به خودش بعد از یک دوره ذخیره صورت گیرد(انتقال از خود)بدین ترتیب افزایش ناکهانی توده گلبولهای قرمز با انتقال گلبولها به فرد موجب افزایش توان هوازی حداکثر و آمادگی جسمانی هوازی یم گردد.با توجه به اینکه دوپینگ خونی مقاومت را افزایش می دهد استفاده از آن در ورزشهای استقامتی مثل اسکی،دو ماراتن و دوچرخه سواری گزارش شده است.
نمونه گيري براي آزمايش دوپينگ
در آزمایشات دوپینگ نمونه گیری از بیمار به چه صورت است؟
در موارد معمول،آزمایش دوپینگ بر روی نمونه ادراری انجام میشود.درصورت مثبت شدن نمونه ادرار،برای تایید نتیجه از تجزیه نمونه خون استفاده میشود.در صورت شک به دوپینگ خونی و یا مصرف موادی که با آزمایش خون بهتر قابل شناسایی هستند نمونه خونی از فرد گرفته خواهد شد.
دوپينگ با چاي وقهوه و كوكاكولا
آیا مصرف چای،قهوه یا کوکاکولا می تواند باعث مثبت شدن تست دوپینگ شود؟
کافئین یک ماده دارویی فعال است که در نوشیدنی های مرسوم نظیر چای،قهوه و کوکاکولا وجود دارد.میان آن بسته به نوع نوشیدنی و نحوه تهییه آن متغیر است.بر اساس یک پژوهش مصرف حدود 1000 میلیگرم کافئین می تواند سطح آنرا در ادرار به حد غیر مجاز برساند.غلظت متوسط کافئین در چای و قهوه به ترتیب 80-50 و 150-80 میلیگرم می باشد.بنابراین می توان دریافت که با مصرف مفرط و بیش از اندازه این نوشیدنیها ممکن است تست دوپینگ مثبت شود هر چند که در حالت طبیعی این میزان مصرف نمیگردد.علاوه برای کافئین یکی از محتویات برخی از داروها نظیر داروهای سرماخوردگی و میگرن است که البته میزان آن در هر دور کمتر از 100 میلیگرم میباشد. کافئین دارای یک اثر تحریک مرکزی مشابه با آمفتامین است که خستگی را تقلیل داده و تمرکز و هوشیاری را افزایش می دهد ولی دورهای بالای آن میتواند باعث لرزش اندامها،اضطراب،بیخوابی و حالت عصبانیت شود

1) داشتن هدف : پيشنهاد مي كنم قبل از هر جلسه تمرين به خود تلقين كنيد كه هدف من فقط قهرماني است و بس و يا هر كس هر هدفي داشته باشد و فقط با اين فكر روي تشك تمرين برود مطمئن باشيد با اين طرز تفكر نيروي شما براي انجام تمرينات چند برابر مي شود .
2) اراده : بجاي آنكه فقط آرزو كنيد قهرمان شويد تمرين و تلاش كنيد تا موفق شويد . عزم و اراده راسخ داشته باشيد وبا تلاش و تمرين به روش صحيح ، راه پيروزي را براي خود هموار كنيد .
3) اعتماد به نفس : اعتماد مادر موفقيت است . اعتماد قوي به خودتان خصوصاً به تكنيك هاي خود داشته باشيد و با اعتماد به اينكه حتماً پيروز خواهيد شد تمرين كنيد . هر چه قدر نسبت به خودتان اعتماد به نفس بيشتري داشته باشيد ضريب موفقيت شما بالا مي رود .
4) برنامه ريزي : داشتن برنامه منظم و هدف دار يكي از عوامل اصل موفقيت است برنامه ريزي صحيح و اينكه چگونه از وقتي كه صرف تمرينات خود مي كنيد حداكثر استفاده را ببريد كمك زيادي به پيشرفت شما مي كند داشتن برنامه بدون كار كردن هيچ منفعتي ندارد .
اثرات كاراته بر روح و روان آدمي :
1) احساس سلامت ، ارمغاني با ارزش
2) آرامش و شادابي
3)افزايش اعتماد به نفس
4) تمركز ، تسلط روح بر جسم
5) افزايش توان مقابله با شرايط ناگوار روحي و استرس محيطي
6) كنترل ، برتري و خود سازي
7)هميشه پيشرفت
8) ارضاي حسن رقابت
9) باور كردن ، ضعف ها و استعداد ها
10) روحيه بيشتر

کاتای گروهی
کاتا (Kata) شاخه ای از وزرش کاراته است که برای مقابله با حریف کاربردهای زیادی دارد. کاتا در مجموع اهداف جالب و بسیاری دارد اما اغلب مردم تصور میکنند که این ورزش به نوعی دفاع شخصی است و در زندگی روزمره کاربرد بسیاری دارد.
اما واقعیت این است که کاتا در ورزش های رزمی شاخه معتبری از کاراته است و از نگاهی دیگر رشته ای با قابلیتهای تهاجمی و تدافعی در برابر حریف ذهنی! (به این معنا که مهارتهای فردی در آن مورد توجه قرار می گیرند). استفاده از مشت و ضربات پا و حتی ایستادن در حالتهای مختلف همگی از شاخصه های کاتا هستند.
کاتا کلمه ای ژاپنی است و در لغت به معنی شکل و فرم (form) می باشد. کاتا در واقع الگوهای حرکات تهاجمی و تدافعی را به صورت جزیی در حرکت تکی و یا گروهی تعریف می کند.
این ورزش، در زمانهای بسیار دور ورزشی زیر مجموعه کاراته بوده. استادان کاراته، کاتا را به عنوان شیوه ای برای بالا بردن توانایی، قدرت و تکنیک شاگردانشان به آنها یاد می دادند. شیوه ا ی که با آن بتوانند در برابر دیگران از خود دفاع کنند. اما معنای تکنیک در این ورزش به طور کامل آشکار و بدیهی نیست. سطوح بالای تکنیک فقط پس از گذشت سالها و مهارتهای فراوان فرد مشخص و آشکار می شود و گاهی اوقات هم پس از سپری شدن دوره های تحت آموزش!
اما از مدتها پیش و در دوران کهن کاتا از شیوه های اصولی و حتی زیر بنایی یادگیری و آموزشی کاراته بود. بعضی مواقع فرد سالها باید تمرین می کرد تا به طور کامل آن را یاد بگیرد. متاسفانه امروزه مردم درک درستی از کاتا ندارند و آن را به غلط تعبیر می کنند، بسیاری از اساتید فن هنوز همان شیوه های قدیمی و سنتی را آموزش می دهند. تمرینات خوب اما از نظر ارزشی و طبقه بندی ضعیف. واقعا" جای تاسف دارد! این موضوع مانند آن می ماند که شما یک کتاب عالی و معرکه داشته باشید اما نتوانید آن را بخوانید. با کار و تمرین کاتا مثل یک موجود زنده زندگی میکند. یادگیری تکنیک و فنون، دانستن استخوان بندی و فیزیک انسان، آشنایی با سیستم عصبی و دانستن کمی روانشناسی همگی به پیشرفت در این ورزش کمک میکنند.

کاتای تکی - solo
هر شاخه ای در کاتا اسم مخصوص خودش را دارد. بعضی از آنها نام مبدع خود را دارند، بعضی تصویر کلی آن شاخه کاتا را منتقل می کنند، بسیاری از شاخه های کاتا از "اوکیناوا (Okinanwa)" از اسامی ژاپنی برگرفته شده.
مراحل یادگیری در هر سطح از یادگیری شما باید شیوه جدیدی از کاتا آشنا میشوید، آغاز یادگیری کاتا با آموزش حرکات به همراه تکنیک ها و تمرینات است. در ابتدا باید هر تکنیکی را به درستی یاد بگیرید، سپس نوبت به تکنیک بعدی میرسد، ذهن شما باید مملو از چیزهای باشد که می بایست یاد بگیرید، این مرحله فیزیکی کاتاست.
سرانجام تمرینات بیش از گذشته اتوماتیک (خودکار) می شوند، با جزییات بیشتر و ریتمیک تر، در این مرحله باید قدرت اصلی و واقعی خود را در تکنیکهایی که یاد گرفته اید را نشان دهید.
مرحله میانی زمانی کامل می شود که یادگیری کاتا تبدیل شود به یک قالب فنی صحیح با قدرت بالا که بدون هیچ دغدغه فکری انجام گیرد. این مرحله، نخست یادگیری کاتای ذهنی است. شاید بتوان کاتا را وجهی از مدیتیشن (Meditation) دانست.
در سطح کمربند مشکی نبرد و پپکار واقعی جلوی چشم ظاهر می شود. باید بتوانید با کاتا زندگی کنید. در ذهنتان باید تجربه کنید که چطور حمله کنید. (البته این امر فقط باید در ذهنتان صورت بگیرد) در این مرحله کاتا جزیی از وجود شماست.
ارتباط کاتا با شاخه های دیگر رزمیدر کاراته اکثر فنون و تکنیکهای کاتا شما را با فنون دیگر نیز آشنا می کند. یادگیری اولیه این ورزش بسیار خیلی و مهم است و به مانند پیش زمینه و الگویی ابتدایی برای آموختن اصولی کاراته است. گروه شاخه های کاتا همه با هم در یک دایره مرتبط هستند، یک نوع کاتا شما را به نوع دیگر ارجاع میدهد که از نظر سطح تکنیکی بالاتر و فنی تر است و هر یک دانش علمی را درباره این ورزش بالا میبرد.
اقای
داریو ش حقی زاده که در ۲۸ شهریور ماه ۸۴ به
مسابقات بین المللی تاجکستان اعزام شده بود
مورخه ۲ /۷/۸۴ سرافرازانه به آغوش میهن خود بازگشت.(تنها دارنده مدال طلا بین المللی در استان
اردبیل از باشگاه شیتوریوکاراته ولیعصر هلال احمر پارس آباد )
در بازگشت پیروزمندانه آقای داریوش حقی زاده قهرمان طلایی استقبال پر شوروشوق گسترده از سوی
مردم منطقه و مسئو لین و مربیان ورزشکاران بعمل آمد.
همچنین جا دارد از مسئولین محترم جمیت هلال احمر -تربیت بدنی- فرمانداری-شهرداری-شورای شهر شهرستان پارس آباد و کشت و صنعت مغان و تعاونی عشایری و روستایی و خیرورزشدوست جناب
آقای
حاج جمال رفیعی و شرکت ارس یول تبریز تقدیر و تشکر کنم.